เจ.เอส เทรดดิ้ง www.jselectrichome.com

บทความ

แนวทางการวินิจฉัย และรักษาโรคหืด ในประเทศไทย

11-11-2554 17:50:59น.

แนวทางการวินิจฉัย และรักษาโรคหืด ในประเทศไทย

ฝ่ายฐานข้อมูลเครือข่ายงานวิจัย
สมาคมเภสัชกรรมชุมชน (ประเทศไทย)

ข้อมูลที่ท่านจะได้อ่านต่อไปนี้ เป็นข้อมูลบางส่วนที่ได้จาก การประชุมวิชาการ โดยความร่วมมือของมูลนิธิโรคหืด แห่งประเทศไทย ร่วมกับ สมาคมเภสัชชุมชน (ประเทศไทย) ในหัวข้อ "What you should know about asthma in 2000?"

นิยาม โรคหืดเป็นโรคที่มีการอักเสบเรื้อรังของหลอดลม การอักเสบของหลอดลมมีผลทำให้เยื่อบุผนังหลอดลม ของผู้ป่วยมีปฏิกิริยาตอบสนอง ต่อสารภูมิแพ ้และสิ่งแวดล้อมมากกว่าคนปกติ (bronchial hyper-reactivity) ทำให้ผู้ป่วยมีอาการไอ แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงหวีดหรือหอบเหนื่อย เกิดขึ้นทันทีเมื่อได้รับสารก่อโรค (สารภูมิแพ้) และอาการเหล่านี้อาจะหายไปได้เอง หรือหายไปเมื่อได้รับยาขยายหลอดลม โรคหืดพบได้ในคนทุกวัย ที่พบบ่อย ได้แก่ วัยเด็ก และวัยหนุ่มสาว แต่โรคนี้อาจะเกิดขึ้นเป็นครั้งแรกกับผู้สูงอายุก็ได้ อุบัติการณ์ของโรคนี้ประเทศไทยพบได้ประมาณร้อยละ 4-13 ของประชากร

การวินิจฉัย การวินิจฉัยผู้ป่วยโรคหืดนั้น นอกจากมีวัตถุประสงค์เพื่อยืนยันว่าป่วยเป็นหืดแล้ว ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาสาเหตุหรือปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการหอบหืดด้วย ทั้งนี้เพื่อที่จะนำข้อมูลต่าง ๆ ไปใช้ในการป้องกัน และรักษาผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประวัติ

  1. ผู้ป่วยโรคหืดมักมีประวัติ ไอ แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงหวีดและหอบเหนื่อยเป็น ๆ หาย ๆ
  2. ผู้ป่วยโรคหืดมักมีอาการเกิดขึ้นทันทีเมื่อได้รับสิ่งกระตุ้น และอาการดังกล่าวอาจหายไปได้เอง หรือ หายไปเมื่อได้รับยาขยายหลอดลม
  3. ผู้ป่วยโรคหืดที่ไม่ได้รับการรักษาหรือควบคุมอาการได้ไม่ดี จะมีอาการหอบหืดเกิดขึ้นในเวลากลางคืนที่เรียกว่า nocturnal asthma
  4. ประวัติสัมผัสสิ่งกระตุ้น อาทิ สารภูมิแพ้ การติดเชื้อไวรัส ความเครียด ควันพิษ และมลพิษอื่น ๆ
  5. ประวัติ atopy อาทิ skin eczema อาการคันและอักเสบของเยื่อบุตา อาการคัดจมูกเรื้อรัง หรืออาการจาม (โดยเฉพาะเวลาเช้า)
  6. ประวัติการเจ็บป่วยในครอบครัว เช่น พ่อ แม่ พี่น้องป่วยเป็นโรคหืดจะช่วยสนับสนุนการวินิจฉัยโรคหืดของผู้ป่วยได้
  7. หลังออกกำลังกายแล้วมีอาการไอ แน่นหน้าอก และหายใจมีเสียงหวีดเกิดขึ้น
  8. ต้องวินิจฉัยแยกโรคจากโรคอื่นที่มีอาการคล้ายคลึงกัน อาทิ
  • หลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)
  • หัวใจวาย
  • สำลักสิ่งแปลกปลอม (foreign body)
  • gastro-esophageal reflux
  • bronchopulmonary dysplasia
  • bronchiectasis

การตรวจร่างกาย
อาจมีความแตกต่างกันในแต่ละราย เช่น ผู้ป่วยโรคหืดในขณะปลอดอาการจะตรวจไม่พบสิ่งผิดปกติ แต่ในขณะที่ผู้ป่วยมีอาการหอบหืด การตรวจทางระบบการหายใจ จะพบว่ามีอัตราการหายใจเพิ่มขึ้นและได้ยินเสียง wheeze หรือ rhonchi จากปอดทั้งสองข้าง